23/3/14

Η Αόρατη Διχοτόμος Αποτελεσματικής Δημοκρατικής Διαδικασίας

Συντάκτης    Κ.Π.Βλαχοδήμος

Κοιτώντας από γωνία ανεξάρτητου ιδεολογικά και κομματικά παρατηρητή κανείς μπορεί να διακρίνει τις κύριες, αλληλοεπιδρούσες, ανάγκες δυναμικής λειτουργίας της δημοκρατικής διαδικασίας και της αναποτελεσματικότητας εκπλήρωσης τους στην σύγχρονη Ελληνική πραγματικότητα. Σ αυτό το πλαίσιο οι ακόλουθες σκέψεις είναι ίσως προκλητικές αλλά συνάδουν με την πρώτη από τις ανάγκες που προβάλλονται.

Δεύτερη ανάγκη, ανεξάρτητος χώρος δημόσιου διάλογου για την αξιοπιστία, αντιπαράθεση και  συνδυασμό των απόψεων προς μόρφωση πολιτικής κατεύθυνσης της κοινωνίας. Περιλαμβάνει τον έλεγχο των εξουσιών της διαχείρισης των εθνικών πόρων και της προστασίας και εκτέλεσης του νομοθετικού πλαισίου που εκφράζει την πολιτική κατεύθυνση.

Τρίτη ανάγκη, η ρεαλιστική και αποτελεσματική διαχείριση των εθνικών πόρων προς πραγμάτωση της πολιτικής κατεύθυνσης και ανεξάρτητη και αποτελεσματική δικαιοσύνη

Τέταρτη ανάγκη, η αλληλοεπίδραση των τριών πρώτων καθώς είναι προφανής η ανάγκη συνεχούς πολιτικής στήριξης για αποτελεσματική διαχείριση των εθνικών πόρων. Και είναι αυτή η ανάγκη της αλληλοεπίδρασης που εύκολα επιφέρει σύγχυση και συχνά παράλυση. Είναι ένα φαινόμενο εξαιρετικά δύσκολο να ρυθμιστεί καθώς είναι απόλυτα συνδεδεμένο με την πολιτική ωριμότητα του κοινωνικού συνόλου.  Από ένα τέτοιο σύμπτωμα υποφέρει σοβαρότατα σήμερα η Ελληνική Δημοκρατία. Αδυναμία γνωστή από πολύ παλιά, με συνεχείς προσπάθειες να ελαχιστοποιηθεί, συχνά με πενιχρά αποτελέσματα. Αρχίζει με την εξέλιξη του Συντακτικού Χάρτη της προκλασικής και κλασσικής Αθηναϊκής δημοκρατίας. όπως εξιστορείται από τον Αριστοτέλη. μέχρι τα πλέον αποτελεσματικά συστήματα σύγχρονων επιτυχημένων κρατών με πραγματικά ανεξάρτητες συνταγματικές εξουσίες και βαθιές διαδικασίες για την προβολή, αντιπαράθεση και σύμπτυξη προτάσεων.

Η πρόκληση γίνεται ευκολότερα αντιληπτή για την Ελληνική πραγματικότητα εάν δούμε τι χρειαζόμαστε  για να καλύψουμε αυτές τις ανάγκες και τι πραγματικά διαθέτουμε σε αντίστροφη σειρά.
Είναι προφανές ότι για μια ρεαλιστική και αποτελεσματική διαχείριση των εθνικών πόρων προς πραγμάτωση μιας πολιτικής κατεύθυνσης χρειαζόμαστε εθελοντές  που δεν είναι εύκολο να εντοπίσει κανείς. Τούτο διότι πρέπει να συνδυάζουν εξαίρετες ικανότητες σε τέσσερις διαστάσεις. Πρέπει να διαθέτουν γνώσεις, πείρα και αξιοπιστία στην διαχείριση ανθρώπινων και υλικών πόρων και επικοινωνία με το κοινό.  Πρέπει να έχουν τριφτεί με την διαδικασία της διαμόρφωσης πολιτικής κατεύθυνσης. Πρέπει να έχουν τη δύναμη χαρακτήρα να προσφέρουν ανεξάρτητη  συμβουλή,  δεμένη γερά με την πραγματικότητα, σ αυτή την διαδικασία. Πρέπει να είναι διατεθειμένοι να πάρουν σοβαρότατο προσωπικό ρίσκο να εκτεθούν πολιτικά σαν εθελοντές αφήνοντας πίσω την ασφάλεια μιας επιτυχημένης σταδιοδρομίας.   Δηλαδή άτομα σπάνια, υγιώς φιλόδοξα και δυναμικά.  Αν δεν είναι δυνατά σ αυτές τις διαστάσεις είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα αποτύχουν. Δεν είναι δύσκολο να δούμε πολλά παραδείγματα αδυναμίας στην σύγχρονη ιστορία μας και μάλιστα εσχάτως. Και βεβαίως ο ηγέτης μιας τέτοιας ομάδος πολιτών είναι στην κορυφή των δυσκολιών. Οι κοινωνίες σήμερα δεν χρειάζονται απαραιτήτως Ναπολέοντες αλλά χρειάζονται αποτελεσματικούς ηγέτες στην διαχείριση εθνικών πόρων. Η τύχη ευνοεί κατά καιρούς κοινωνίες με προίκα τέτοιους σπάνιους ανθρώπους αλλά πάντοτε αναδεικνύονται εκεί που τα εκπαιδευτικά συστήματα δεν εκπαιδεύουν αλλά μορφώνουν πολίτες .

Όσον αφορά την ανεξαρτησία ενός χώρου δημόσιου διάλογου για την αξιοπιστία, αντιπαράθεση και  συνδυασμό των ιδεών για την μόρφωση πολιτικής κατεύθυνσης της κοινωνίας η κατάσταση της χώρας είναι απογοητευτική. Και δυστυχώς πρόκειται για την καρδιά της δημοκρατίας. Αντί για ένα χώρο ισχυρά προστατευμένο θεσμικά από τις δύο άλλες εξουσίες έχουμε πανσπερμία  εδρών  αγομένων από συντεχνίες επιρροής με επιδιώξεις πολύ απέχουσες του εθνικού συμφέροντος. Ο χώρος αυτός έχει προ πολλού αλωθεί από ξένες επιρροές και εντόπια οικονομικά συμφέροντα τα οποία έχουν εκμαυλίσει τους φορείς του διαλόγου, από τον απλό πολίτη, τον πνευματικό κόσμο μέχρι τα μέλη του κοινοβουλίου. Δεν είναι η παρουσία ενός τέτοιου φαινομένου, γνωστού σε κάθε δημοκρατία, αλλά η έκταση του που προκαλεί την  διάλυση του κοινωνικού ιστού στην χώρα μας. Η ιδεολογική η κομματική η ακόμη προσωπική ανάμειξη των διαχειριστών των εθνικών πόρων και ενιότε ακόμη και δικαστικών λειτουργών κάνει την διαδικασία ακόμη χειρότερη. Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας αντιλαμβάνεται πλέον ο πολίτης και απαξιώνει πλήρως την ηγετική τάξη της χώρας.
Φτάνοντας τέλος στην ανάγκη της ελευθερία της έκφρασης και παράθεσης απόψεων, εκ πρώτης όψεως παραδόξως τα πράγματα δεν είναι άσχημα. Τέτοια ελευθερία υπάρχει στη χώρα μας. Δυστυχώς οι υποψίες για τους λόγους που υπάρχει είναι που καταπονεί πολλούς παρατηρητές. Ο προφανής προσεταιρισμός των μεγάλων ΜΜΕ από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, η πανσπερμία των σύγχρονων πλην αναποτελεσματικών κοινωνικών μέσων ενημέρωσης και η επικράτηση του Ελληνικού `εγώ` έναντι του `εμείς` των νέο-αφιχθέντων στον πολιτικό διάλογο πολύ απέχουν από το δυναμικό της δημιουργίας αντίπαλου δέους στο πολιτικό κατεστημένο που μας έφερε εδώ. Και το οποίον κατά συνέπεια δεν ανησυχεί. Οι υπάρχοντες διαχειριστές δεν παρέχουν αντικειμενική και ρεαλιστική συμβουλή σ αυτό το χώρο. Νέες απόψεις δεν φτάνουν πραγματικά στο χώρο διαμόρφωσης εθνικής πολιτικής.

Είναι ίσως χρήσιμο να μνημονευτεί ένας από τους λόγους αυτής της έλλειψης δυναμικής. Είναι έντονο χαρακτηριστικό της πολιτικής ωριμότητας της Ελληνικής κοινωνίας: `η προσωπολατρία`. Αδυνατούμε κατά κάποιο τρόπο να ελευθερώσουμε μια ιδέα από τον εκφραστή της. Έτσι είναι εύκολο να της προσάψουμε όλες της ανθρώπινες αδυναμίες του δημιουργού από όλη την διάρκεια της ζωής του. Αντί να αφήνουμε τις ιδέες ελεύθερες που γεννιούνται από το πνεύμα να ανταγωνιστούν στο χώρο της διαμόρφωσης της εθνικής πολιτικής, τις αλυσοδένουμε  στην αδύναμη σάρκα του ατόμου που είναι τόσο εύκολο να καταπολεμήσουμε. Εδώ είναι το πρώτο σημείο ανάγκης ύπαρξης μιας ευκρινούς διαχωριστικής γραμμής  της πολιτικής διαδικασίας. Πόσο καλύτερα θα ήταν αν καταφέρναμε να αφήσουμε την ανθρώπινη ιστορία του δημιουργού στην ποιο εξωτερική μεριά του χώρου και να περάσουμε την άποψη του στην αρένα της μόρφωσης πολιτικής κατεύθυνσης στο κέντρο.
Αλλά η κύρια και αόρατη εν πολλοίς διχοτόμος μιας υγιούς δημοκρατικής διαδικασίας ουσιαστικά δεν υπάρχει καν στην Ελληνική πραγματικότητα. Είναι μια διχοτόμος που πρέπει να εδραιωθεί στέρεα ανάμεσα στον χώρο ανταλλαγής απόψεων - διαμόρφωσης εθνικής πολιτικής έναντι του κέντρου διαχείρισης των εθνικών πόρων για την πραγματοποίηση της και της εξουσίας της δικαιοσύνης. Είναι κεφαλαιώδους σημασίας και ίσως η βασικότερη αιτία των δεινών μας σήμερα και για το μέλλον των απογόνων μας. Ο σαφής διαχωρισμός των δραστηριοτήτων για την εκπλήρωση αυτών των δύο αναγκών θα έπρεπε ίσως να τεθεί ως άμεση επιδίωξη όλων μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου