22/9/11

H Γενική Εκπαίδευση και ο νόμος για τα Α.Ε.Ι. - Μέρος Πρώτο (1/3)

  
Πέμπτη, 22 Σεπτεμβρίου 2011 08:50
Ι. Η συνολική θεώρηση του εκπαιδευτικού προβλήματος: Η εκπαιδευτική πολιτική του Ελ.Βενιζέλου (1928-1932) ως παράδειγμα.
Τί είπε για την ελληνική εκπαίδευση ο Ελ. Βενιζέλος τον Αύγουστο του 1928 στον προεκλογικό λόγο του στη Θεσσαλονίκη, τί είπε και τί έπραξε ως πρωθυπουργός κατά την επίσκεψή του στην ίδια πόλη το φθινόπωρο του 1929, σε τί συνίστατο και πώς πραγματοποιήθηκε η πολιτική συναίνεση κατά τη συζήτηση της 20ης Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου στη Βουλή, πώς έγινε η αναδιοργάνωση των (δύο) Πανεπιστημίων το 1930-1931 από τον Κ. Καραθεοδωρή και τί σημαίνει ο σχετικός νόμος (5343/1932) που ίσχυσε επί μισόν αιώνα: Αυτά και αρκετά άλλα που έγιναν ή ακόμη άλλα που προγραμματίστηκαν, αλλά δεν έγιναν για την ελληνική εκπαίδευση κατά τη δημιουργική τετραετία 1928-1932, θα ήταν ευρύτερα γνωστά, αν την νηφάλια γνώση του έργου του σπουδαίου πολιτικού δεν εμπόδιζε η εμπαθής προκατάληψη στο παρελθόν ή η επιπόλαιη ή σκόπιμη εξιδανίκευσή του αργότερα (ως και σήμερα). Είναι χρήσιμα, κατά τη γνώμη  μου, πολύ χρήσιμα για την αντιμετώπιση του εκπαιδευτικού προβλήματος της χώρας στο σύνολό του, όπως  ακόμη και κατά τη συζήτηση για ό,τι συνήθως – και όχι ακριβώς – ονομάζεται «νόμος πλαίσιο» για την ανώτατη εκπαίδευση από το 1974 έως και σήμερα.  Οι  παρατηρήσεις και οι προτάσεις που γίνονται στο παρόν άρθρο και ιδιαίτερα στο τρίτο μέρος του, έχουν ως αφετηρία τους τις ιδέες και τους θεσμούς που χαρακτηρίζουν την εκπαιδευτική πολιτική εκείνης της εποχής.
Ως βασικό στόχο αυτής της εκπαιδευτικής πολιτικής ο Ελ.Βενιζέλος έθεσε στον προεκλογικό λόγο της Θεσσαλονίκης την μείωση του αριθμού των αποφοίτων του Γυμνασίου της εποχής και τη στροφή στην Τεχνική –Επαγγελματική Εκπαίδευση. Το 1929, προκειμένου να μειωθεί και ο αριθμός των πτυχιούχων των ανωτάτων σχολών – προπάντων εκείνων της Νομικής – θεσπίστηκαν οι εισαγωγικές εξετάσεις και το φθινόπωρο του ίδιου χρόνου απορρίφθηκε το αίτημα του λαού της  Θεσσαλονίκης για τη διεύρυνση του νεοσύστατου Πανεπιστημίου της πόλης με νέες σχολές.
Με αφορμή το ζήτημα αυτό έγινε στις 20 Δεκεμβρίου συζήτηση στη Βουλή μεταξύ των αρχηγών όλων των πολιτικών κομμάτων κατά την οποία ο πρωθυπουργός δέχθηκε την πρόταση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Π.Τσαλδάρη να εξετασθεί το πρόβλημα της ανώτατης εκπαίδευσης στο σύνολό του από διακομματική επιτροπή υπό την άμεση εποπτεία των πολιτικών αρχηγών. Το 1930 διορίζεται ως ειδικός επίτροπος για την ανώτατη εκπαίδευση ο διεθνούς φήμης καθηγητής των Μαθηματικών του Πανεπιστημίου του Μονάχου Κ. Καραθεοδωρή, γνωστός ήδη από τη συμβολή του στην αναδιοργάνωση του Πανεπιστημίου του Μπρέσλαου, στον οποίον ο Ελ. Βενιζέλος είχε αναθέσει την ίδρυση του Πανεπιστημίου της Σμύρνης. Στα (αδημοσίευτα)  πρακτικά της σύσκεψης της 22 Φεβρουαρίου 1932 με τα μέλη του Πρυτανικού Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου συζητήθηκαν το σχέδιο νόμου για την οργάνωσή του και άλλες προτάσεις του Καραθεοδωρή και στο δοκίμιο του ίδιου «Η αναδιοργάνωσις του Πανεπιστημίου Αθηνών» περιέχονται οι βασικές ρυθμίσεις του Νόμου 5343/1932 με τον οποίο λειτούργησαν τα ελληνικά πανεπιστήμια έως το 1981.
* *
Οι διαπιστώσεις από την σύντομη αυτή ιστορική επισκόπηση που είχαν –και κατά τη γνώμη μου εξακολουθούν να έχουν –ιδιαίτερη σημασία στη συζήτηση για το εκπαιδευτικό πρόβλημα της χώρας είναι οι εξής:
1. Οποιαδήποτε μεταρρύθμιση και στην ανώτατη εκπαίδευση προϋποθέτει την συνολική θεώρηση του εκπαιδευτικού προβλήματος, που σημαίνει : Προηγείται η ορθολογική σε διάφορους τομείς (διοίκηση,  κατάρτιση του διδακτικού προσωπικού, επιλογή μαθητών κ.ά.)  αναδιοργάνωση των δύο κατωτέρων βαθμίδων –ή, σε μεταφορική (αρνητική) διατύπωση, ευρυθμία στον τρίτο όροφο του κτίσματος δεν μπορεί να υπάρχει, όταν λείπει στον δεύτερο και στον πρώτο. Οι μεταρρυθμίσεις των τριών τελευταίων δεκαετιών που αφορούσαν την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση είχαν  ως αφετηρία κυρίως το πρόβλημα της εισαγωγής στα Α.Ε.Ι., με τα γνωστά αποτελέσματα που επιβεβαιώνουν αυτή τη διαπίστωση.
2. Εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία σε οποιαδήποτε Σχολή ή Τμήμα της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης με οποιοδήποτε θεσμικό καθεστώς είναι αδύνατον να υπάρξει με μεγάλους αριθμούς φοιτητών ή σπουδαστών, η ανεπαρκής κατάρτιση των οποίων δημιουργεί νοοτροπίες και συμπεριφορές στους κατοπινούς πτυχιούχους, με τις (εν μέρει μόνον) γνωστές συνέπειες για όλη τη δημόσια ζωή της χώρας. Η ορθολογική επιλογή των νέων στην ηλικία των 12-15 ετών για την ένταξή τους, ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις δεξιότητές τους, στην περαιτέρω γενική ή στην τεχνική-επαγγελματική εκπαίδευση, αποτελεί γι’αυτόν τον λόγο βασικής σημασίας προϋπόθεση για οποιαδήποτε ορθολογική μεταβολή στην Ανώτατη. Ένα – και σήμερα –χρήσιμο παράδειγμα:
Κατά τη σύντομη διαμονή του στη Θεσσαλονίκη το φθινόπωρο του 1929 ο Ελ. Βενιζέλος επισκέφθηκε την Αμερικανική Γεωργική Σχολή που λειτουργούσε από τις αρχές του αιώνα, για να έχει ο ίδιος γνώση του τρόπου της οργάνωσης των τεχνικών –επαγγελματικών σχολών που θα ιδρύονταν (Από τον συνάδελφο, καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου και πρώην Γενικό Γραμματέα του Υπ. Παιδείας κ. Α. Καραμάνο έμαθα, ότι ο Ελ. Βενιζέλος είχε εκφράσει στον πατέρα του την έντονη επιθυμία του για την ίδρυση παρομοίων γεωργικών σχολών σε όλη τη χώρα).
* *
Επί μία πεντηκονταετία, ως το 1981, η στροφή των νέων στην τεχνική –επαγγελματική εκπαίδευση, ως «κλειδί» για την επιτυχία κάθε εκπαιδευτικής πολιτικής, αποτελούσε μέλημα όλων των ελληνικών κυβερνήσεων. Τελευταίο παράδειγμα, η ομόφωνη απόφαση των μελών της Επιτροπής Παιδείας του 1976 να θεσπιστούν «αυστηρές» εξετάσεις από το Γυμνάσιο στο Λύκειο. Η κατάργησή τους το 1982 και η αλματώδης αύξηση των αποφοίτων του Γενικού Λυκείου, όπως και εκείνη των φοιτητών του εξωτερικού και του εσωτερικού που ακολούθησε, αποτελεί μία, ίσως την σοβαρότερη, αρνητική μοναδικότητα (μεταξύ  αρκετών άλλων) του εκπαιδευτικού συστήματος της χώρας μας σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Την υποτίμηση της παραγωγικής προσφοράς του γεωργού, του τεχνίτη, του ναυτικού ή άλλης χειρωνακτικής εργασίας συνόδευαν και συνοδεύουν η ματαίωση που αισθάνεται ο άνεργος, υποαπασχολούμενος ή ετεροαπασχολούμενος πτυχιούχος, με ο,τι σημαίνει αυτό για την πολιτική ή κοινωνική του συμπεριφορά (και όχι μόνο).
 
Συνεχίζεται...Το δεύτερο μέρος του άρθρου θα δημοσιευτεί την επόμενη εβδομάδα...
 

Σχόλια  

 
0 #3 iro 13-12-2011 12:31
re apatewna, eisai ki esy edw;;;
Παράθεση
 
 
0 #2 Εμμ. Μπεχράκης 25-11-2011 18:33
#1 Εμμ. Μπεχράκης 25-11-2011 18:30
Σχετικά με το πολυ ενδιαφερον αρθρο του κ. Ι. Τουλουμάκου και την ίδρυση του Παν/μιου Θεσσαλονίκης, Κ. Καραθεοδορή και Ελ. Βενιζέλο παραπεμπω στο Επίμετρο:"Ιστορικές Ανδρομές στα ελληνικά πανεπιστημία" στις σελίδες 272-277 του βιβλίου " Η Ίδρυση των των νέων Ιατρικών Σχολών" του Μανόλη Μπεχράκη με Πρόλογο Γεωργίου Ράλλη, εκδ.Ποταμός, 2005
Παράθεση
 
 
0 #1 Εμμ. Μπεχράκης 25-11-2011 18:30
Σχετικά με το πολυ ενδιαφερον αρθρο του κ. Ι. Τουλουμάκου και την ίδρυση του Παν/μιου Θεσσαλονίκης, Κ. Καραθεοδορή και Ελ. Βενιζέλο παραπεμπω στο Επίμετρο:"Ιστορικές Ανδρομές στα ελληνικά πανεπιστημία" στις σελίδες 272-277 του βιβλίου " Η Ίδρυτων των νέων Ιατρικών Σχολών" του Μανόλη Μπεχράκη με Πρόλογο Γεωργίου Ράλλη, εκδ.Ποταμός, 2005

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου