16/7/10

Η αναβάθμιση της Τουρκίας και το Κυπριακό

  
Παρασκευή, 16 Ιουλίου 2010 09:42
Όλοι μιλούν για την αναβάθμιση της Τουρκίας και την ανάδειξη της σε περιφερειακή δύναμη πρώτου μεγέθους. Ενδιαφέρει να γνωρίζουμε στο που οφείλεται αυτή η αναβάθμιση, τι συνεπάγεται, και αν υπάρχουν αρνητικά και αντιδράσεις στην υπερφίαλη πολιτική της.
Είναι πανθομολογούμενο γεγονός ότι ο διορισμός του Αχμέτ Νταβούντογλου στην θέση του Υπουργού Εξωτερικών συνέβαλε μεγάλως στην αναβάθμιση της Τουρκίας. Αυτό οφείλεται, αφενός μεν στην θεωρία του «στρατηγικού βάθους» και του «νέο-οθωμανισμού», αφετέρου δε στην σκληρή και μεθοδική δουλειά της τουρκικής διπλωματίας.
Για τον Νταβούντογλου η Τουρκία είναι Καύκασος και Μέση Ανατολή, Ευρώπη και Ασία, Μαύρη Θάλασσα και Μεσόγειος. Συνέπεια αυτής της θεώρησης είναι η επέκταση της επιρροής της στις τουρκόφωνες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, η ανάπτυξη οικονομικών και ενεργειακών σχέσεων με την Ρωσία, η υπογραφή Πρωτοκόλλου εξομάλυνσης των σχέσεων της με την Αρμενία, η διείσδυση της στα Βαλκάνια μέσω επενδύσεων και υποστήριξης των εκεί Μουσουλμάνων και τέλος η διεκδίκηση ηγετικού ρόλου στην Μέση Ανατολή. Επιλέγοντας το Αραβικό στρατόπεδο, η Τουρκία ήρθε σε ρήξη με το Ισραήλ, που κορυφώθηκε με τα πρόσφατα επεισόδια σχετικά με τον αποκλεισμό της Γάζας. Διεξάγει κοινά στρατιωτικά γυμνάσια με την Συρία (πριν 10 χρόνια ήταν στα πρόθυρα πολέμου) και υποστηρίζει το Ιράν, που κατηγορείται ότι επιζητεί να καταστεί πυρηνική δύναμη. Σκοπός των ενεργειών αυτών είναι να προβάλλεται ως η μεγάλη Ισλαμική δύναμη που μπορεί να δημιουργεί προβλήματα στο Ισραήλ πιο αποτελεσματικά από το Ιράν, ενώ δεν υπολογίζει πολιτικό κόστος και συμμαχίες για να το εκθέσει.
Από την άλλη, με σκληρή και μεθοδική δουλειά μιας πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής η Τουρκία πέτυχε διεθνή αναγνώριση. Συμμετέχει σε ειρηνευτικές δυνάμεις ανά τον κόσμο, προωθεί οικονομική συνεργασία με διάφορες χώρες, ιδίως της Καραϊβικής και της Λατινικής Αμερικής, κάνει επισκέψεις υψηλού επιπέδου σε πάνω από 60 χώρες για την προώθηση των θέσεων της σε διεθνές επίπεδο, ενώ λόγω της θέσεως της έχει καταστεί ενεργειακός παίκτης, χωρίς να παράγει πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Τέλος σαν αποτέλεσμα όλων αυτών έχει εκλεγεί μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, πράγμα που της παρέχει επιπρόσθετα περιθώρια διπλωματικών ενεργειών. Παράδειγμα, η πρόσφατη προσπάθεια επαναφοράς του Βρετανικού προσχεδίου κατά την συζήτηση της ανανέωσης της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, που πρόβλεπε χρονοδιάγραμμα για την λύση του Κυπριακού.
Συνέπεια της σταδιακής αναβάθμισης της Τουρκίας είναι τα ακόλουθα: Έχοντας επίγνωση της σημασίας της χώρας του για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ και ιδίως της στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑ του μουσουλμανικού χώρου, όπου εκτρέφεται η τρομοκρατία, ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ταγίπ Έρντογκάν τόλμησε να πει όχι σε τέσσερα αιτήματα του Προέδρου Ομπάμα όταν επισκέφτηκε την Ουάσινγκτον, τον περασμένο Δεκέμβριο. Στο αίτημα να στείλει και η Τουρκία περισσότερα στρατεύματα στο Αφχανιστάν, όπως τα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ, η απάντηση ήταν «δεν στέλνω μουσουλμάνους στρατιώτες να σκοτώνουν μουσουλμάνους». Το αίτημα για αυστηρότερες κυρώσεις κατά του Ιράν δεν έγινε δεκτό, λόγω του ότι κατά τον κ. Ερντογκάν «οι κυρώσεις δεν είναι αποτελεσματικές». Την συνέπεια στην θέση αυτή την απέδειξε καταψηφίζοντας το πρόσφατο ψήφισμα αυστηρότερων κυρώσεων κατά του Ιράν, που υιοθέτησε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στην προτροπή για επιτάχυνση της επικύρωσης του Πρωτοκόλλου που υπέγραψε με την Αρμενία, η Τουρκία αντέταξε την απαίτηση για αποχώρηση της Αρμενίας από το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Τέλος, στην επιθυμία των ΗΠΑ για βελτίωση των Ισραηλο-τουρκικών σχέσεων προτάχθηκε άρνηση. Παρατηρούμε, λοιπόν, μια προσπάθεια αποδέσμευσης από τις ΗΠΑ που αποτυπώνεται στην διαφοροποίηση της Τουρκικής πολιτικής πάνω σε διεθνή θέματα. Ο κ. Ερντογκάν το είπε ξεκάθαρα: «Βλέπουμε προς την Δύση, χωρίς να παραμελούμε την Ανατολή».
Όσον αφορά στην Κύπρο, η Τουρκία με την στάση της και τις ενέργειες της πέτυχε να καθορίσει το κλίμα που επηρεάζει θέματα που αφορούν στο Κυπριακό, με συνέπεια αρνητικές αλλαγές για την Κύπρο. Στην Οργάνωση Ισλαμικής Διάσκεψης (ΟΙΔ) από μερικές ανώδυνες αναφορές στην πλήρη ισότητα των Τ/Κ και στο δικαίωμα να ακούγονται στα διεθνή βήματα φθάσαμε σε εκκλήσεις για άρση της «απομόνωσης» των Τ/Κ και σε απόφαση που καθορίζει ότι «ο τουρκικός μουσουλμανικός λαός της Κύπρου» θα συμμετέχει στην ΟΙΔ με το όνομα που προβλέπεται στο Σχέδιο Ανάν. Δηλαδή, «Τ/Κ συνιστόν κράτος». Επιπλέον, η Τουρκία πέτυχε την εκλογή στην θέση του Γ.Γ. της ΟΙΔ του Τούρκου κ. Ιχσάνογλου. Στο παρελθόν, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ήταν η νομική ασπίδα των δικαιωμάτων μας. Τώρα παραπέμπει τις υποθέσεις μας στην «Επιτροπή Αποζημιώσεων» (IPC). Στα Ηνωμένα Έθνη από το 2009 γίνονται προσπάθειες πίεσης της πλευράς μας, εγείροντας θέμα αναθεώρησης των όρων εντολής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, πράγμα που αποτελεί προειδοποίηση για την πλευρά μας. Αισθανόμενη αρκετά ισχυρή σήμερα, η Τουρκία τολμά να αψηφεί την Ευρωπαϊκή Ένωση και να καλεί τα μέλη της να διαλέξουν μεταξύ των 750 χιλιάδων Ελληνοκυπρίων και των 75 εκατομμυρίων Τούρκων. Επιπλέον, γνωρίζοντας ότι Γερμανία και Γαλλία δεν επιθυμούν την ένταξη της στην Ε.Ε. η Τουρκία δεν έχει κίνητρο να λύσει το Κυπριακό.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν υπάρχουν αντιδράσεις και αρνητικά στοιχεία στην νέα στρατηγική της Τουρκίας. Καταρχήν, η Μέση Ανατολή έχασε τον μεσολαβητή της, αφού η Τουρκία δεν θα μπορεί πλέον να μεσολαβεί μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ. Εξάλλου, η προβολή της ως υπερασπιστή των Αραβικών συμφερόντων ενοχλεί Αραβικές χώρες συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία και επομένως δεν θα πρέπει να αποκλείεται μια αντίδραση τους στο μέλλον. Το σπουδαιότερο, το Εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ είναι έξαλλο με την συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι του Ισραήλ και την υποστήριξη που προσφέρει στο Ιράν. Ήδη Δημοκρατικοί και Ρεμπουπλικάνοι προειδοποιούν την Τουρκία ότι η πολιτική της θα έχει κόστος, ενώ δεν τους διαφεύγει η υποκριτική της στάση να παρουσιάζεται ως επιτιμητής της Ισραηλινής κατοχής της Παλαιστίνης, ενώ παράνομα κατέχει η ίδια την βόρεια Κύπρο.
Εν κατακλείδι, η περιφερειακή και διεθνής αναβάθμιση της Τουρκίας αποτελεί γεγονός που δυσκολεύει τα μέγιστα τον αγώνα της Κύπρου. Υπάρχουν όμως αδυναμίες στην νέο-οθωμανική πολιτική της Τουρκίας, όπως τις καταγράψαμε. Σε μας επαφίεται να τις εκμεταλλευτούμε, ιδίως την αντίδραση του Εβραϊκού λόμπι για να επιτύχουμε την προώθηση των εθνικών μας συμφερόντων.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου