26/1/10

ΣΙΝΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

  
Τρίτη, 26 Ιανουάριου 2010 23:18
pic3.png
Οι διαμαρτυρίες της μηχανής αναζήτησης GOΟGLE για τα εμπόδια που η κινεζική κυβέρνηση παρεμβάλλει στην ομαλή λειτουργία της στην Κίνα, η εν συνεχεία αναφορά της Αμερικανίδας υπουργού εξωτερικών στην «αύξηση των απειλών κατά της [διαδικτυακής] ελεύθερης διακίνησης της πληροφορίας» εκ μέρους των κινεζικών αρχών, [i] αλλά και η ζωηρή απόκρουση των δηλώσεων της κυρίας Κλίντον από το Πεκίνο φέρνουν τον αμφίσημο χαρακτήρα των σινο-αμερικανικών σχέσεων εκ νέου στο προσκήνιο.
 
Οι σχέσεις αυτές, που κατά την ρήση του προέδρου Ομπάμα, «θα διαμορφώσουν τον 21ο αιώνα»,[ii] αφ’ ενός μεν χαρακτηρίζονται από την επιθυμία και των δύο πλευρών να συνεργασθούν σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος και πάντως να αποφύγουν μια μείζονα αντιπαράθεση, αφ’ ετέρου όμως κατατρύχονται από σοβαρές διαφωνίες, μεταξύ των οποίων η περί το Διαδίκτυο προαναφερθείσα δεν είναι παρά η πιο πρόσφατη.
 
Σε φάση ραγδαίας, αλλά και ευπαθούς, οικονομικής ανάπτυξης, και, παρά τη συνεχή ενίσχυση των ενόπλων τους δυνάμεων, στρατιωτικά πολύ ασθενέστεροι των Αμερικανών, και συνεπώς διττώς ευάλωτοι, οι Κινέζοι: έχουν προφανές συμφέρον, όχι μόνο να μην εμπλακούν σε ευθεία και ιδιαίτατα σε μια θερμή σύγκρουση με την αμερικανική υπερδύναμη, αλλά και να συνεχίσουν να αξιοποιούν τις τεράστιες εμπορικές και τεχνολογικές δυνατότητες που τους προσφέρει η αμερικανική αγορά. Με άλλες λέξεις χρειάζονται και ταυτοχρόνως φοβούνται τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ενώ, τηρουμένων των αναλογιών, παρεμφερής είναι και η στάση της Ουάσιγκτον. Με όλους τους μεταψυχροπολεμικούς ενοίκους του Λευκού Οίκου, να ανησυχούν μεν για την άνοδο και την τελική κατεύθυνση της κινεζικής ισχύος και να επιχειρούν να την εξισορροπήσουν μέσω περιφερειακών διπλωματικών και στρατιωτικών αντιβάρων, πλην όμως να επιδιώκουν συνάμα την όσο το δυνατόν πιο ανώδυνη ενσωμάτωση του κινεζικού παράγοντα – εκτός των άλλων, κυριότερου πιστωτή των ΗΠΑ – στους διεθνείς γεωπολιτικούς και οικονομικούς συσχετισμούς και, στο μέτρο του εφικτού, την εξασφάλιση της συνεργασίας του για την επίτευξη των αμερικανικών στόχων σε περιοχές όπως η κορεατική χερσόνησος και η ευρύτερη Μέση Ανατολή.
 
Παρά δε τις διαφωνίες και εντάσεις που αναπόφευκτα αναφύονται κατά καιρούς μεταξύ των δύο δυνάμεων, οι στρατηγικοί αυτοί υπολογισμοί έχουν αποτρέψει μέχρι στιγμής τον εκτροχιασμό των σχέσεών τους. Ενώ το πιθανότερο είναι ότι ανάλογη αυτοσυγκράτηση θα επιδειχθεί αμφοτέρωθεν σε σχέση και με τρέχοντα επίμαχα ζητήματα, όπως η επικείμενη προμήθεια αμερικανικών αεροσκαφών προηγμένης τεχνολογίας στην Ταϊβάν και η πιθανολογούμενη συνάντηση του Δαλάι Λάμα – κατά την κινεζική αντίληψη, παράγοντος αποσταθεροποίησης του Θιβέτ – με τον Αμερικανό πρόεδρο. 
 
Τα κρισιμότερα, ωστόσο, ερωτηματικά παραπέμπουν στο μεσοπρόθεσμο μέλλον. Θα αναδειχθεί πράγματι η Κίνα στον έτερο και ενδεχομένως στον κυρίαρχο πόλο σε σχέση με τις ΗΠΑ και τη Δύση γενικότερα; Και αν ναι – όπερ καθόλου βέβαιο, δοθέντων των τεράστιων προβλημάτων, οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών και εθνοθρησκευτικών που αντιμετωπίζει η κινεζική ηγεσία – ποιος ο παγκόσμιος ρόλος της; Θα αποτελέσει η νέα αυτή υπερδύναμη απλώς ένα εναλλακτικό πολιτισμικό πρότυπο οικονομικής και πολιτειακής συγκρότησης, εκδηλώνοντας μάλιστα και μειωμένη τάση ανάμειξης στις εσωτερικές υποθέσεις των λοιπών κυρίαρχων κρατών συγκριτικά με τη δυτική ροπή προς εξάπλωση των αγορών και της δημοκρατίας – όπως ισχυρίζεται σε ένα πολυσυζητημένο βιβλίο του ο Βρετανός συγγραφέας και δημοσιογράφος Martin Jacques; [iii]  Ή – και δικαιούμεθα να το φοβόμαστε –  θα αποδειχθεί θανάσιμη απειλή για τις αξίες και την ασφάλεια του δυτικού κόσμου;
 
 


[i] Βλ. σχετική ομιλία της κυρία Κλίντον στον επίσημο αμερικανικό δικτυακό τόπο America.gov, 21-1-2009.
[ii] Βλ. Obama: U.S.-China ties to shape century, Associated Press, 27-7-2009.
[iii] Βλ. Martin Jacques, When China Rules the World: the Rise of the Middle Kingdom and the End of the Western World, Allen Lane. Και σχετικό κριτικό σχόλιο του καθηγητή του Χάρβαρντ  Dani Rodrik Will China Rule thw World?, Project Syndicate, http://www.project-syndicate.org/commentary/rodrik39, 26-1-2010.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου