4/1/09

ΕΘΝΙΚΕΣ ΦΙΛΟΔΟΞΙΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ

  
Κυριακή, 04 Ιανουάριου 2009 12:14
Όπως έχει ήδη διαπιστωθεί από τη στήλη αυτή, οι σοβαρές διεθνείς κρίσεις, εκτός των άλλων επιπτώσεών τους, αποκαλύπτουν και τις υποβόσκουσες τάσεις της Κοινοτικής Ευρώπης. Υπό το συγκεκριμένο δε – και όλως ιδιαίτερης σημασίας για τη χώρα μας –  αυτό πρίσμα, μετά τον πόλεμο του Καυκάσου και τη χρηματομεσιτική λαίλαπα, η τραγωδία της Γάζας επιβεβαιώνει την αποφασιστική στροφή της Κοινοτικής Ευρώπης προς τον εθνοκεντρισμό.
 
Την τάση αυτή ενσαρκώνει κατ’ εξοχήν ο αεικίνητος πρόεδρος της Γαλλίας. Ο οποίος, όπως όλα δείχνουν – και ο ίδιος δεν αποκρύπτει – εννοεί, και μετά τη λήξη της ευρωπροεδρίας του, να συνεχίσει να ηγείται της κοινοτικής πολιτικής.[i] Παρά τη ζωηρή αντίδραση της Γερμανίας, δεν έπαυσε να επιδιώκει να αναλάβει, τουλάχιστον για ένα χρόνο, την ηγεσία της Ευρωζώνης. Και να δημιουργήσει έτσι ένα κέντρο επιρροής – μια «οικονομική κοινοτική κυβέρνηση», κατά παλαιότερη έκφρασή του – παράλληλο, και αναπόφευκτα ανταγωνιστικό, προς τους κεντρικούς θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27.[ii] Ήδη δε δράττεται της ευκαιρίας της παλαιστινιακής κρίσης για να επιχειρήσει να αναπτύξει εκ νέου πρωταγωνιστικό διαμεσολαβητικό ρόλο, επισκεπτόμενος εντός των ημερών την Αίγυπτο, το Ισραήλ, τη Δυτική Όχθη, τη Συρία και τον Λίβανο. Υπό την εθνική του ιδιότητα, φυσικά – πλην όμως, επιδιώκοντας, ασφαλώς, να γίνει δεκτός και ως άτυπος, τρόπον τινα, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  
 
Αυτά ενώ ο πρωθυπουργός της ασκούσης την κοινοτική προεδρία Τσεχίας κ. Τοπολάνεκ εξαγγέλλει την ταυτόχρονη μετάβαση στη χειμαζόμενη περιοχή επίσημης κοινοτικής αντιπροσωπείας, συγκροτούμενης από τους θεσμικά αρμόδιους για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ παράγοντες.[iii] Και είναι ενδεικτικό της σύγχυσης που οι εθνικιστικές αντιπαραθέσεις προκαλούν στους κόλπους της Ένωσης, ότι απέναντι στις διαφανώς γαλλοκεντρικές πρωτοβουλίες του κ. Σαρκοζί, ως εκφραστής της κοινοτικής ορθοδοξίας προβάλλει, κινούμενο από εξ ίσου διαφανή αμυντικά εθνικά κίνητρα, ένα κράτος-μέλος, του οποίου, ο μεν πρόεδρος της δημοκρατίας είναι κεκηρυγμένος ευρωσκεπτικιστής, το δε κοινοβούλιο αποφεύγει μέχρι στιγμής να κυρώσει τη Συνθήκη της Λισαβόνας.[iv] Αλλά και η γενικότερη εξωτερική πολιτική του οποίου είναι περισσότερο προσανατολισμένη προς την Ουάσινγκτον, παρά προς τις Βρυξέλλες.
 
Με τον Τσέχο υπουργό εξωτερικών, πιο συγκεκριμένα, να στηρίζει, από την έναρξη της κρίσης της Γάζας, τις ισραηλινές στρατιωτικές επιλογές, και να επιρρίπτει την αποκλειστική ευθύνη για τις συγκρούσεις στην Χαμάς [v] – σε αντίθεση με τη γραμμή ίσων αποστάσεων που υιοθέτησαν οι περισσότερες κοινοτικές πρωτεύουσες. Και η οποία αντανακλάται και στην προσεκτικά διατυπωμένη έκκληση για εκεχειρία, που οι υπουργοί εξωτερικών των 27 απηύθυναν και προς τις δύο πλευρές. [vi] Ειρήσθω δε εν παρόδω, ότι, υπό το φως των δεδομένων αυτών, ορισμένοι διεθνείς παρατηρητές διερωτώνται κατά πόσον η τσεχική προεδρία θα θελήσει, ή θα μπορέσει, να δώσει αποτελεσματική συνέχεια στις αποφάσεις που ελήφθησαν επί γαλλικής, σε σχέση με την επανάληψη του ιρλανδικού δημοψηφίσματος για την έγκριση της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης, τον χειρισμό της χρηματοοικονομικής κρίσης και την προστασία του κλίματος. [vii]
 
Κατά τα λοιπά, η κατ’ ουσίαν ανταγωνιστική προσέγγιση της παλαιστινιακής κρίσης εκ μέρους της πρώην και της παρούσης κοινοτικής προεδρίας ασφαλώς δεν εξυπηρετεί, ούτε την προώθηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ούτε τη διεθνή εικόνα της ΕΕ ως ενιαίου πολιτικού φορέα, ικανού να παρεμβαίνει αποτελεσματικά στα διεθνή δρώμενα Συχνά υπερβαίνοντας την κοινοτική εντολή του, την οποία ερμήνευε κατά το δοκούν, ο κ. Σαρκοζί προσέφερε το τελευταίο εξάμηνο χρήσιμες διεθνείς υπηρεσίες. Εάν όμως συνεχίσει να επιδιώκει τον πρώτο ρόλο χωρίς θεσμική νομιμοποίηση, απλώς ως εκπρόσωπος μιας μεγάλης – «πολύ μεγάλης», έστω, σύμφωνα με τον δικό του χαρακτηρισμό  – ευρωπαϊκής δύναμης, υπάρχει κίνδυνος να ζημιώσει πολλαπλώς την ευρωκοινοτική υπόθεση.
 
Τόσω μάλλον που, ούτως ή άλλως, η Ένωση, παρά τη σημαντική διαχρονική, οικονομική κυρίως, συμβολή της στην αντιμετώπιση του Παλαιστινιακού, απειλείται κατά την τρέχουσα κρίση με περιθωριοποίηση. Καθώς η προσοχή των καθ’οιονδήποτε τρόπο εμπλεκομένων είναι, κατά κύριο λόγο, στραμμένη προς την Ουάσινγκτον. Και συνεπώς θα απαιτηθεί η μεγίστη δυνατόν ενότητα ενεργείας εκ μέρους των εταίρων, προκειμένου και οι Βρυξέλλες να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση, την κατάλληλη στιγμή,  ενός σταθερού πλαισίου ειρήνευσης.


[i] Λίγο πριν παραδώσει το κοινοτικό πηδάλιο στον Τσέχο πρωθυπουργό, ο κ. Σαρκοζί δήλωσε απερίφραστα: «Η Γαλλία θα παραμείνει μια πολύ μεγάλη χώρα στην Ευρώπη...Θα αναλάβω πρωτουβουλίες.»  Βλ. Sarkozy veut garder un oeil vigilant sur l’Europe, “Le Figaro”, 16-12-2008.
[ii] Βλ. Sarkozy steps aside but still wants to be ‘Europe’s leader’, “The Times Online”, 2-1-2009.
[iii] Προβλέπεται η συμμετοχή του ύπατου εκπροσώπου για την ΚΕΠΠΑ κ. Σολάνα , της επιτρόπου για τις εξωτερικές σχέσεις κυρίας Φερέρο-Βάλντερ, του Τσέχου υπουργού εξωτερικών κ. Σβάρτσενμπεργκ και του κ. Μπιλτ, υπουργού εξωτερικών της Σουδίας, ήτοι της χώρας που θα διαδεχθεί την Τσεχία στην κοινοτική προεδρία μετά εξάμηνο. Έχει δε κληθεί να συμμετάσχει και ο Γάλλος υπουργός εξωτερικών κ. Κουσνέρ, ως εκπρόσωπος της χώρας που άσκησε την προηγούμενη κοινοτική προεδρία.
[iv] Βλ. Ian Traynor,  Fears as Czech Republic takes over helm of  EU, “The Guardian”, 1-2-2009.
[v]Βλ. Czechs, next EU president, defend Israeli, “International Herald Tribune”, 30-12-2008.
[vi] Βλ. EU ministers call for Gaza cease-fire, “International Herald Tribune”, 30-12-2008.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου