31/1/09

Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

  
Σάββατο, 01 Νοεμβρίου 2008 22:29
Σημαντικό υποπροϊόν της χρηματοπιστωτικής κρίσης – το οποίο φαίνεται να έχει διαφύγει την προσοχή των περισσότερων Ελλήνων σχολιαστών – είναι η αποκάλυψη των πραγματικών προσανατολισμών της Κοινοτικής Ευρώπης. Εδώ και δεκαετίες, πολλοί ευρωπαϊστές είναι πεπεισμένοι, ότι οι εκάστοτε πολιτικές ή οικονομικές δοκιμασίες θα λειτουργήσουν ως κίνητρο για την προώθηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ορισμένοι δε φαίνεται τώρα να εκτιμούν ότι ο τρόπος αντιμετώπισης της παρούσας χρηματο-οικονομικής πρόκλησης από την ΕΕ δικαιώνει την πεποίθηση αυτή. Ωστόσο, μια προσεκτικότερη θεώρηση των πραγματικών γεγονότων πείθει – δυστυχώς – μάλλον περί του αντιθέτου. Μακράν του να ενισχύσει τους κοινοτικούς ενοποιητικούς θεσμούς, η κρίση τείνει να τους εξασθενίσει.
 
Είναι αλήθεια ότι η δυναμική δραστηριοποίηση του Γάλλου προέδρου και προεδρεύοντος της Ένωσης κ. Σαρκοζί ώθησε τα κράτη-μέλη να συντονίσουν, σε σημαντικό βαθμό, τις προσπάθειές τους για τον περιορισμό των χρηματο-οικονομικών κινδύνων. Ο κατά τα λοιπά αναγκαίος, όμως, αυτός εναρμονισμός πραγματοποιήθηκε σε διακυβερνητικό, όχι σε ευρωκοινοτικό θεσμικό, πλαίσιο. Όπως προσφυώς παρατηρεί αρθρογράφος της έγκυρης Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, «[ο]ι ένθερμοι Ευρωπαίοι στις Βρυξέλλες γνωρίζουν ότι διαρκούσης της χρηματοπιστωτικής κρίσης η γνήσια θρησκεία της «κοινοτικής μεθόδου» εγκαταλείφθηκε χάριν της φοβερής αίρεσης του «διακυβερνητισμού». Οι θεσμοί της ίδιας της ΕΕ – το κοινοβούλιο, η επιτροπή – όπως και το επιβλητικό σώμα του κοινοτικού δικαίου γενικώς περιθωριοποιήθηκαν.»[i]
 
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιθετικών προσεγγίσεων της κρίσης στους κόλπους της ΕΕ είναι η αρνητική αντίδραση της Γερμανίας στην – αρκετά νεφελώδη, κατά τα άλλα – πρόταση της γαλλικής προεδρίας για τη συγκρότηση μιας «ενιαίας ευρωπαϊκής οικονομικής κυβέρνησης» σε επίπεδο αρχηγών κράτους και κυβέρνησης. Με το Βερολίνο, θιασώτη της οικονομικής ορθοδοξίας, να υποπτεύεται ότι η γαλλική πρόταση αποσκοπεί στην προώθηση των, κατά την άποψη του, κρατικιστικών και προστατευτικών αντιλήψεων του Γάλλου προέδρου. Αλλά και στη χαλάρωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας στους κόλπους της ευρωζώνης – σε αντίθεση με την πολιτική της στηριζόμενης μεν από τους Γερμανούς, πλην συχνά επικριθείσης από τον κ. Σαρκοζί, Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας.
 
Ανάλογες δε διχογνωμίες εκδηλώνονται και εξ αφορμής της προτροπής του Γάλλου προέδρου προς τους κοινοτικούς εταίρους να συγκροτήσουν κρατικά ταμεία παρέμβασης για τη στήριξη στρατηγικών εθνικών τους επιχειρήσεων.[ii] Καθώς, άλλα μεν κράτη-μέλη – π.χ., η Ιταλία και η Ισπανία – δείχνουν να υποδέχονται την πρόταση θετικά, άλλα δε, με προεξάρχουσα τη Γερμανία, να την απορρίπτουν ως δούρειο ίππο για την προώθηση των οικονομικών αντιλήψεων και των πολιτικών φιλοδοξιών του Παρισιού.[iii]
 
Οι κοινοτικές αυτές διαφοροποιήσεις και αντιπαραθέσεις οδηγούν αβίαστα στο διττό συμπέρασμα: Ότι και στον οικονομικό τομέα – θεωρητικά πολύ δεκτικότερο υπερεθνικών ρυθμίσεων απ’ ό,τι ο πολιτικο-στρατιωτικός – η περιστολή των εθνικών αρμοδιοτήτων των κρατών-μελών της Ένωσης προσκρούει ήδη σε καθοριστικές αντιστάσεις. Και ότι πέραν των στενότερα θεσμικών διαφωνιών, τις κοινοτικές κυβερνήσεις χωρίζουν αυτή τη στιγμή και σημαντικές διαφορές οικονομικής φιλοσοφίας και πολιτικής. Μένει δε να φανεί κατά πόσον, κατά τη Διεθνή Διάσκεψη Κορυφής που συνέρχεται στις !5 Νοεμβρίου στην Ουάσινγκτον με αντικείμενο την αντιμετώπιση της παγκόσμιας χρηματο-οικονομικής κρίσης, οι συμμετέχουσες μεγάλες κοινοτικές δυνάμεις θα κατορθώσουν να θέσουν προσωρινώς κατά μέρος τις διαφορές αυτές και να μιλήσουν με ενιαία φωνή.
 


[i] Βλ. Gideon Rachman, Super-Sarko’s plans for the world, “Financial Times”, 20-10-2008.
[ii] Αρχικώς, κατά τη συνάντηση των «τεσσάρων μεγάλων» στο Παρίσι στις 4 Οκτωβρίου, ο κ. Σαρκοζί είχε προτείνει τη δημιουργία ενιαίου ευρωκοινοτικού ταμείου. Μετά όμως την κατηγορηματική απόρριψη της πρότασης αυτής από τον Βρετανό πρωθυπουργό και τη Γερμανίδα καγκελάριο περιορίσθηκε να εισηγηθεί τη δημιουργία εθνικών ταμείων και τον «ενδεχόμενο» συντονισμό τους. Βλ. για την παλαιόατερη γαλλική πρόταση, Γ. Ε. Σέκερης, Η χρηματοοικονομική κρίση, “Διπλωματικό Περισκόπιο”, 8-10-2008, και για την πιο πρόσφατη, Katrin Bennhold, Idea of sobering wealth funds divides Europeans, “International Herald Tribune”, 21-102008.
 
[iii] Για το σύνολο των γερμανικών αυτών αντιδράσεων, βλ. μεταξύ άλλων:  Steven Erlanger,  Sarkozy boldly attacks financial crisis, but Europe wants results, “International Herald Tribune”, 30-10-2008. Deutschland erteilt Sarkozys Krisenplan Absage, “Welt Online”, 22-10-2008.  Και Pierre Avril, UE: controverse sur le «gouvernement economique», «Le Figaro”, 21-10-2008.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου