8/10/08

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

  
Τετάρτη, 08 Οκτωβρίου 2008 09:50
Πέραν των λοιπών, εν πολλοίς ακόμη δυσδιάκριτων, επιπτώσεών της, η κρίση του διεθνούς χρηματοοικονομικού συστήματος επιβεβαίωσε το έλλειμμα αλλελεγγύης στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ήταν ήδη γνωστό βέβαια ότι η «ενιαία πολιτικο-στρατιωτική Ευρώπη» παραμένει ζητούμενο. Πολλοί ωστόσο έτρεφαν την ελπίδα ότι στον οικονομικό, τουλάχιστον, τομέα εδημιουργούντο συν τω χρόνω οι προϋποθέσεις μιας πράγματι κοινής πολιτικής – με άλλες λέξεις ότι η «ενιαία οικονομική Ευρώπη» ήταν εν όψει. Οι αντιδράσεις, όμως, των κοινοτικών εταίρων – των μελών της ευρωζώνης συμπεριλαμβανομένων – στη χρηματοπιστωτική λαίλαπα τείνουν να διαψεύσουν την ελπίδα αυτή. Καθώς, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, φέρουν τη σφραγίδα ενός έντονου, εσωστρεφούς οικονομικού εθνικισμού. Μένει δε τώρα να φανεί, αν η συνειδητοποίηση του γεγονότος αυτού θα ωθήσει τις κοινοτικές κυβερνήσεις να ενισχύσουν τη συνεργασία τους – ή αντιθέτως θα ενθαρρύνει τις φυγόκεντρες δυνάμεις στους κόλπους της Ένωσης. Πρόκειται για επιλογές που ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές για το μέλλον της Κοινοτικής Ευρώπης.
 
Ενδεικτικές πάντως της παρούσης κατάστασης των κοινοτικών πραγμάτων και πνευμάτων είναι οι διαβουλεύσεις των ηγετών των τεσσάρων «μεγάλων» της ΕΕ – Γαλλίας, Γερμανίας, Βρετανίας και Ιταλίας – στο Παρίσι την 4η Οκτωβρίου. Με τέσσερις επισημάνσεις να χρήζουν, εν προκειμένω,  ιδιαίτερης έμφασης.
 
Εν πρώτοις, είναι χαρακτηριστικό ότι η εν λόγω συνάντηση κορυφής πραγματοποιήθηκε εκτός κοινοτικού θεσμικού πλαισίου – και αποτελεί, κατά κάποιο τρόπο, την έμπρακτη εφαρμογή των περί «κοινοτικού διευθυντηρίου» αντιλήψεων του Γάλλου προέδρου, ο οποίος, άλλωστε, και τη συγκάλεσε.
 
Κατά δεύτερο λόγο, την προσοχή συγκρατεί η στάση της Γερμανίδας καγκελαρίου, η οποία, αντιμέτωπη με τα προβλήματα της γερμανικής οικονομίας, αλλά και την κάμψη της δημοτικότητας του κόμματός της, κατέστησε σαφές ότι δεν προτίθεται να ζητήσει από τον Γερμανό φορολογούμενο να χρηματοδοτήσει το προταθέν από τον κ. Σαρκοζί κοινοτικό πακέτο διάσωσης των τραπεζών της ΕΕ.[i] Και, στηριζόμενη και από τον Βρετανό πρωθυπουργό επέμεινε τα όποια μέτρα να ληφθούν σε εθνικό πλαίσιο.
 
Εν αδυναμία δε να χαράξουν κοινή γραμμή – και αυτή είναι μία τρίτη διαπίστωση – οι τέσσερις επέλεξαν τη «φυγή προς τα εμπρός». Πρότειναν να συγκληθεί το συντομότερο διεθνής διάσκεψη για την αντιμετώπιση της κρίσης με τη συμμετοχή των μελών της Ομάδας G-8, της Κίνας, της Ινδίας, της Βραζιλίας, της Νότιας Αφρικής και του Μεξικού. Και ανέλαβαν έτσι μια πρωτοβουλία, μεγαλεπίβολη μεν, πλην όμως αόριστη – και πολύ αβέβαιης προοπτικής. Διότι η επιτυχία της προϋποθέτει πρωτίστως την ενεργό συμμετοχή της Ουάσινγκτον. Της οποίας, όμως, οι προσπάθειες εστιάζονται αυτή τη στιγμή στην αντιμετώπιση του εσωτερικού χρηματοπιστωτικού της προβλήματος. Ενώ οι αποφάσεις της αναπόφευκτα επηρεάζονται και από το κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας που δημιουργεί η επικείμενη προεδρική εκλογή. Και ως εκ τούτου, είναι απίθανο να ανταποκριθεί ουσιαστικά στην ευρωπαϊκή πρόσκληση πριν από την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο – χωρίς, κατά τα λοιπά, να είναι προβλέψιμες και οι εν συνεχεία επιλογές της.
Ως τέταρτη, επομένως, και κρίσιμη επισήμανση, από τη συνάντηση του Παρισιού προκύπτει, εμμέσως πλην σαφώς, ο πάντοτε καθοριστικός ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών στο παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι. Εις πείσμα, σημειωτέον, ορισμένων αρχικών υπερφύαλων ισχυρισμών κοινοτικών αξιωματούχων – όπως οι κομπασμοί του Γερμανού υπουργού οικονομικών κ. Στάινμπρουκ, ότι «οι ΗΠΑ θα απωλέσουν το καθεστώς της υπερδύναμης στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα» και ότι η κρίση «είναι κυρίως αμερικανικό πρόβλημα». [ii]
 
 


[i] Βλ. και κύριο άρθρο της «Le Monde» της 6ης Οκτωβρίου 2008 υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο Désinvolte Allemagne.
 
[ii] Βλ. Ambrose Evans-Pritchard, Financial Crisis: US will lose superpower status, claims German minister, “Telegraph”, 25-9-2008.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου