9/8/08

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΕΣ ΚΥΠΡΙΑΚΕΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ

  
Σάββατο, 09 Αυγούστου 2008 20:51
Για πολλοστή φορά καλλιεργείται η εντύπωση ότι βρισκόμαστε  στα πρόθυρα της επίλυσης του κυπριακού. Σύμφωνα με την αισιόδοξη αυτή ανάγνωση των εξελίξεων στη Μεγαλόνησο, το εμπόδιο στην εξεύρεση λύσης μέχρι στιγμής ήταν η απουσία διαπραγματευτικής δυναμικής. Από τη στιγμή που οι εκπρόσωποι των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων συνταντώνται και συνομιλούν, υποτίθεται ότι η μεταξύ τους συμφωνία καθίσταται όχι απλώς εφικτή, αλλά και πιθανή. Πρόκειται ωστόσο για μια αυταπάτη που τα γεγονότα συντόμως θα διαψεύσουν.
 
Το Κυπριακό παραμένει άλυτο διότι η αντίληψη των δύο μερών για τη φύση της λύσης του είναι διαμετρικά αντίθετη. Ειδικότερα: Η ελληνική πλευρά ερμηνεύει τη συμπεφωνημένη φόρμουλα «διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία» ως επιστροφή σε ενιαίο κράτος, στο οποίο η ελληνική πλειοψηφία θα διαθέτει καθοριστική φωνή και οι Τουρκοκύπριοι θα απολαύουν εκτεταμένης αυτονομίας. Και θεωρεί αυτονόητο ότι η Τουρκία θα πάψει να διαθέτει δικαίωμα επέμβασης στα κυπριακά πράγματα. Η τουρκική πλευρά, αντιθέτως, προσβλέπει στην εμπέδωση της κρατικής της αυτοτέλειας στον κυπριακό Βορρά μέσω μιας χαλαρής θεσμικής σύνδεσης με τον ελληνικό Νότο. Και επιμένει στη συνέχιση του ρόλου της Άγκυρας ως εγγυήτριας δύναμης. Με το σχέδιο Ανάν, παρά ορισμένες δυσάρεστες για τους Τούρκους πλευρές του – απόδοση εδάφους, ρυθμίσεις για τις περιουσίες, σταδιακή αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων – να ικανοποιεί κατά βάσιν τις επιδιώξεις αυτές.
 
Σημειωτέον ότι, παρά την επικοινωνιακή αβροφροσύνη του κ. Ταλάτ έναντι του παλαιού ομοϊδεάτη του κ. Χριστόφια, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης δεν έχει απομακρυνθεί ούτε κατά κεραίαν από τις γνωστές αυτές τουρκικές θέσεις. Τις οποίες, από την άλληλη, τόσο ο Τούρκος πρωθυπουργός Ερντογάν, όσο και ο μόλις συνταξιοδοτηθεί Γενικός Επιτελάρχης στρατηγός Μπουγιουκανίτ, επισκεπτόμενοι προσφάτως τα κατεχόμενα για να συμμετάσχουν στους εορτασμούς της επετείου του Αττίλα, επανέλαβαν χωρίς περιστροφές. Ο πρώτος προειδοποιώντας ότι «μια ολοκληρωμένη λύση θα βασίζεται στις πραγματικότητες της νήσου». Ότι «κανείς δεν πρέπει να αναμένει ότι ο Τουρκικός Κυπριακός λαός θα απεμπολήσει την κυβερνητική του ισοτιμία και τα ίσα δικαιώματά του ως εταίρου και θα ζήσει ως μειονότητα.» Ότι «κανείς δεν πρέπει, ονειροπολώντας, να αποπειραθεί να μεταβάλει τις παραμέτρους αυτές». Ότι «μια ολοκληρωμένη λύση θα καταστεί δυνατή χάρις σε μια νέα σύμπραξη ( partnership), στην οποία ο Τουρκικός Κυπριακός λαός και η Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου θα εκπροσωπούνται ως ένα από τα ιδρυτικά κράτη.» Και ότι «η νέα αυτή σύμπραξη θα οικοδομηθεί επί απαραίτητων αρχών όπως η διζωνικότητα, η πολιτική ισότητα και ο αποτελεσματικός εγγυητικός ρόλος της Τουρκίας.».[i] Ενώ ο μέχρι προ ολίγων ημερών επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων της γείτονος αποφάνθηκε ότι, ναι μεν η Τουρκία επιθυμεί δίκαιη και μακροχρόνια λύση του Κυπριακού, πλην όμως ότι το τελευταίο αυτό «ουσιαστικά επιλύθηκε το 1974» και ότι  «η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο αποτελεί εγγύηση ασφαλείας, τόσο για τους Τουρκοκυπρίους, όσο και για τους Ελληνοκυπρίους».[ii] Τίποτε δε δεν δείχνει ότι ο διάδοχός του στρατηγός Ιλκέρ Μπασμπούγκ προτίθεται να διαφοροποιηθεί από τις θέσεις αυτές.
 
Στην ουσία, η Λευκωσία καλείται, κάνοντας στροφή 180 μοιρών, να αποδεχθεί τώρα – ενδεχομένως επικοινωνιακά ψιμυθιωμένες – τις «παραμέτρους» του σχεδίου Ανάν. Το οποίο ο κυπριακός ελληνισμός απέρριψε προ τετραετίας πανηγυρικά – και ορθότατα. Διότι, ενώ παγιώνει τη διχοτόμηση, απομακρύνει την Ελλάδα από την Κύπρο, θέτει ουσιαστικώς ένα δυσλειτουργικό κυπριακό κρατικό μόρφωμα υπό βρετανική επιτροπεία – και συγχρόνως διατηρεί τη δαμόκλειο σπάθη της τουρκικής «εγγύησης». Πρέπει όμως να συνειδητοποιήσουμε ότι αποκρούοντας τις εθνικώς επιζήμιες αυτές ρυθμίσεις δεν θα επιτύχουμε τον – ουτοπικό πλέον – στόχο της ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας. Καθώς οι δύο εναλλακτικές λύσεις που μας προσφέρονται – οι μόνες, υπό ρεαλιστικό πρίσμα – είναι και αυτές διχοτομικές. Είτε, δηλαδή, με τη διαιώνιση εκ των προτέρων καταδικασμένων συνομιλιών, ή και απλώς αδρανούντες, θα συμβάλουμε στην παράταση και συν τω χρόνω οριστικοποίηση της υφιστάμενης ντε φάκτο διχοτόμησης. Είτε θα διαπραγματευθούμε ένα βελούδινο διχοτομικό διαζύγιο, εξασφαλίζον στον κυπριακό ελληνισμό την αυτοδυναμία του και τους δεσμούς του με την μητέρα πατρίδα, και παραλλήλως τα εδαφικά και άλλα ανταλλάγματα που προβλέπονται από το σχέδιο Ανάν. Δυστυχώς, εκ των δύο αυτών επιλογών, το πιθανότερο είναι να επικρατήσει και πάλι η – πολιτικά βολική – πρώτη. Ήτοι η λύση της μη λύσης – με την απώλεια εδάφους και τους κινδύνους για την ασφάλεια των Κυπρίων ομοεθνών μας και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις που συνεπάγεται.
 


[i] Βλ. Erdogan warns against attempts to water down parameters of Cyprus settlement, “Turkish Daily News”, 21-7-2008.
[ii] Βλ. Buyukanit said the Cyprus problem was in fact solved in 1974, “Cyprus Press and Information Office”, 32-7-2008.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου