14/7/08

ΩΔΙΝΕΝ ΟΡΟΣ; ΜΙΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ ΕΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

  
Δευτέρα, 14 Ιουλίου 2008 18:02
Με τη συμμετοχή σαράντα τριών αρχηγών κράτους ή κυβέρνησης, ο Γάλλος πρόεδρος Σαρκοζί δρομολόγησε τη 13η Ιουλίου στο Παρίσι την ουσιαστική φάση του μεσογειακού του εγχειρήματος. Είχε προηγηθεί πολύμηνη προπαρασκευή, κατά την οποία το Παρίσι αναγκάσθηκε να κατεβάσει σημαντικά τον πήχυ, ακόμη και σε επίπεδο επικοινωνιακού συμβολισμού. Μεταξύ άλλων, μετονομάζοντας τον υπό συγκρότηση οργανισμό από «Μεσογειακή Ένωση» σε «Ένωση για την Μεσόγειο» – και αλλάζοντας έτσι επί το πεζότερο την εμπνευσμένη από το ευρωενωσιακό πρότυπο αρχικώς προταθείσα φιλόδοξη ονομασία του.
 
Η υποβάθμιση όμως της αρχικής γαλλικής πρότασης υπήρξε πολύ ουσιαστικότερη. Το Παρίσι προέβλεπε συμμετοχή περιορισμένη στις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου. Προφανώς υπολογίζοντας ότι, χάρις στο ειδικό της βάρος, η Γαλλία θα δέσποζε του σχήματος. (Και θα ενίσχυε ως εκ τούτου τη θέση της και στους κόλπους του ευρωατλαντικού κόσμου, όπου ο κ. Σαρκοζί προσπαθεί να αναβαθμίσει τον γαλλικό ρόλο, τόσο σε κοινοτικό, όσο και σε νατοϊκό επίπεδο.) Η έντονη ωστόσο αντίδραση μη μεσογειακών κρατών-μελών της ΕΕ και όλως ιδιαίτερα της Γερμανίδας καγκελαρίου κυρίας Μέρκελ – η οποία επέσεισε ανοικτά τον κίνδυνο «διάβρωσης» της Ένωσης και αποδέσμευσης «εκρηκτικών δυνάμεων» – επέβαλε το άνοιγμα της θύρας του νέου οργανισμού στο σύνολο των ευρωενωσιακών πρωτευουσών. Και συγχρόνως συνέδεσε τη γαλλική πρωτοβουλία με την υποτονική, αν όχι εκπνέουσα, «διαδικασία της Βαρκελώνας». Με επακόλουθο η ιδρυτική διακήρυξη της Ένωσης για τη Μεσόγειο, αφού επαναλαμβάνει το τετριμμένο ευχολόγιο περί διεθνούς συνεργασίας, να προβλέπει ένα αρκετά στοιχειώδες οργανωτικό σχήμα – γραμματεία, εναλλασσόμενη προεδρία, και περιοδικές συναντήσεις κορυφής – και, ως προς το «διά ταύτα», μια ισχνή ατζέντα, συγκείμενη από μάλλον ασύνδετους στόχους, όπως η καταπολέμηση της θαλάσσιας μόλυνσης, η ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας, η βελτίωση των θαλάσσιων οδών, η προώθηση της παιδείας και της έρευνας και η ενθάρρυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Και να δίνει έτσι την εντύπωση ότι «ώδινεν όρος και έτεκε μυν». 
 
Τελικά δε, τα μεγαλοπρεπή εγκαίνια του νέου οργανισμού στο Παρίσι ενδέχεται να αποδειχθούν και το ουσιαστικότερο κέρδος του κ. Σαρκοζί από την όλη υπόθεση. Καθώς οι σχετικές τελετές επέτρεψαν στον Γάλλο πρόεδρο να εμφανισθεί υπό τους προβολείς της διεθνούς και εσωτερικής δημοσιότητας ως σημαντικός παράγοντας στη γεφύρωση διεθνών διαφορών, στην οποία, εν τούτοις, η συμβολή του υπήρξε από περιορισμένη έως μηδενική. Διότι, ενώ πράγματι η γαλλική διαμεσολάβηση φαίνεται να διευκόλυνε  τη συνάντηση του Σύρου προέδρου Άσαντ με τον Λιβανέζο ομόλογό του Σουλεϊμάν στη γαλλική πρωτεύουσα, η πρόοδος, αντιθέτως, στις σχέσεις του Ισραήλ με τη Δαμασκό και στο Παλαιστινιακό, στην οποία αναφέρθηκαν με αισιόδοξες – και ενδεχομένως και υπεραισιόδοξες – δηλώσεις ορισμένοι από τους αμέσως ενδιαφερόμενους ηγέτες παρουσία ενός ακτινοβολούντος Σαρκοζί, οφείλεται πρωτίστως σε τρίτους, όχι στη Γαλλία. Και πιο συγκεκριμένα, στην πρώτη περίπτωση στην Άγκυρα και στην δεύτερη στην Ουάσινγκτον. 
 
Κατά τα λοιπά, οι εγγενείς δυσκολίες του γαλλικού μεσογειακού εγχειρήματος είναι ήδη ορατές.  Ο Λίβυος πρόεδρος Καντάφι αρνήθηκε να μεταβεί, ή καν να αντιπροσωπευθεί, στο Παρίσι, καταγγέλλοντας τη γαλλική πρόταση ως νεοαποικιακή. Πολύ δε σοβαρότερο, κατά την έγκυρη παρισινή εφημερίδα Le Monde, «Μαροκινοί, Αλγερινοί και Τυνήσιοι υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται περισσότερο θέσεις εργασίας και θεωρήσεις απ’ ό,τι την απαλλαγή της Μεσογείου από τη μόλυνση ή θαλάσσιους αυτοκινητόδρομους.» Και φυσικά, παρά τη συγκυριακή και εν πολλοίς τεχνητή ευφορία που σημειώθηκε στη γαλλική πρωτεύουσα, οι βασικές ενδομεσογειακές αντιθέσεις παραμένουν ακέραιες, δυσχεραίνοντας ακόμη και τις απλούστερες μορφές συνεργασίας: Η αντιπαράθεση του Ισραήλ με τους Άραβες γείτονές του έχει κατά πάσαν βεβαιότητα μέλλον. Η Αλγερία και το Μαρόκο προβάλλουν αντικρουόμενες διεκδικήσεις επί της Νότιας Σαχάρας – με την πρώτη μάλιστα να αντιμετωπίζει τη γαλλική μεσογειακή πρωτοβουλία με εμφανή επιφυλακτικότητα, λόγω της στήριξης που το Παρίσι παρέχει στις εδαφικές βλέψεις του Ραμπάτ. Και φυσικά, Ελλάδα και Κύπρος έχουν ανοικτούς λογαριασμούς με την Τουρκία.
 
Της οποίας, σημειωτέον, ο πρωθυπουργός Ερντογάν δεν δέχθηκε να δώσει το παρών, παρά μόνο αφού εξασφάλισε ρητή γαλλική δέσμευση ότι η ιδρυτική διακήρυξη θα καθιστά σαφές ότι η συμμετοχή της χώρας του στην Ένωση για τη Μεσόγειο δεν επηρεάζει την ιδιότητά της ως υποψήφιου μέλους της ΕΕ. Δηλαδή αφού διασκεδάσθηκε η όχι αβάσιμη αρχική ανησυχία της Άγκυρας ότι ο κ. Σαρκοζί αντιμετώπιζε την προσχώρηση της Άγκυρας στο μεσογειακό σχήμα ως υποκατάστατο της ένταξής της στην Κοινοτική Ευρώπη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου